Pracownik z niepełnosprawnością a standardowy czas pracy. Nowe stanowisko PIP

Państwowa Inspekcja Pracy w stanowisku z 11 maja 2026 r. (GIP-GPP-26-159255) potwierdziła, że pracownik ze znacznym lub umiarkowanym stopniem niepełnosprawności może uzyskać zgodę lekarza medycyny pracy na stosowanie standardowych norm czasu pracy już podczas badań wstępnych. Chodzi o możliwość odstąpienia od skróconego czasu pracy wynoszącego 7 godzin na dobę i 35 godzin tygodniowo na rzecz standardowych norm czasu pracy, czyli 8 godzin na dobę i 40 godzin tygodniowo.

Stanowisko PIP ma istotne znaczenie praktyczne dla pracodawców zatrudniających osoby ze znacznym lub umiarkowanym stopniem niepełnosprawności. Dotychczas wątpliwości budziło to, czy zgoda lekarza na odstąpienie od skróconych norm czasu pracy może zostać uzyskana już na etapie poprzedzającym dopuszczenie pracownika do pracy, czy dopiero po rozpoczęciu zatrudnienia.

Ile wynosi czas pracy pracownika ze znacznym lub umiarkowanym stopniem niepełnosprawności?

Zgodnie z ustawą o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych pracownikom ze znacznym lub umiarkowanym stopniem niepełnosprawności przysługuje skrócony czas pracy, który nie może przekraczać 7 godzin na dobę i 35 godzin tygodniowo.

Skrócone normy czasu pracy stosuje się z mocy prawa i nie powodują one obniżenia wysokości wynagrodzenia. Co do zasady pracownicy z niepełnosprawnością nie mogą również wykonywać pracy w godzinach nadliczbowych ani w porze nocnej.

Przepisy przewidują jednak wyjątek. Na wniosek pracownika lekarz przeprowadzający badania profilaktyczne pracowników, a w razie jego braku lekarz sprawujący opiekę nad pracownikiem, może wyrazić zgodę na stosowanie standardowych norm czasu pracy, wynoszących 8 godzin na dobę i 40 godzin tygodniowo.

Czy zgoda na dłuższy czas pracy może zostać wydana podczas badań wstępnych?

Z najnowszego stanowiska PIP wynika, że uzyskanie zgody lekarza medycyny pracy na stosowanie standardowych norm czasu pracy jest możliwe już podczas badań wstępnych. Warunkiem jest jednak to, aby badanie zostało przeprowadzone nie wcześniej niż w dniu nawiązania stosunku pracy.

Państwowa Inspekcja Pracy wskazała, że wniosek o niestosowanie skróconych norm czasu pracy jest uprawnieniem pracowniczym. Oznacza to, że może zostać skutecznie złożony dopiero przez osobę, która posiada status pracownika. Najwcześniejszym momentem na złożenie wniosku jest zatem dzień wskazany w umowie o pracę jako dzień rozpoczęcia pracy.

W praktyce oznacza to, że jeżeli badania wstępne odbywają się przed nawiązaniem stosunku pracy, lekarz nie może skutecznie wydać zgody na stosowanie standardowych norm czasu pracy. 

Co stanowisko PIP oznacza dla pracodawców?

Stanowisko PIP porządkuje praktyczne wątpliwości związane z zatrudnianiem osób ze znacznym lub umiarkowanym stopniem niepełnosprawności. Daje ono pracodawcom możliwość odpowiedniego zaplanowania procesu zatrudnienia, zwłaszcza w sytuacjach, gdy charakter stanowiska wymaga wykonywania pracy w standardowym wymiarze czasu pracy.

Nie oznacza to jednak, że pracodawca może samodzielnie zdecydować o stosowaniu dłuższych norm czasu pracy. Inicjatywa musi zawsze pochodzić od pracownika, a ostateczna decyzja należy do lekarza medycyny pracy.

Dla działów HR i kadr istotne będzie odpowiednie zaplanowanie terminu badań wstępnych. Jeżeli pracodawca chce, aby kwestia stosowania standardowych norm czasu pracy została rozstrzygnięta jeszcze przed dopuszczeniem pracownika do wykonywania obowiązków, badanie powinno odbyć się najwcześniej w dniu nawiązania stosunku pracy.

Przygotowała:

Paulina Wojtczuk
Operations & HR Manager