Sejm uchwalił ustawę o systemach sztucznej inteligencji. Polska wdraża AI Act

Sejm uchwalił ustawę o systemach sztucznej inteligencji, która ma stworzyć krajowe ramy stosowania unijnego rozporządzenia AI Act. Nowe przepisy określają zasady nadzoru nad systemami sztucznej inteligencji w Polsce, wyznaczają właściwy organ odpowiedzialny za egzekwowanie unijnych regulacji oraz wprowadzają mechanizmy wspierające rozwój innowacji.

Przyjęcie ustawy wynika z obowiązków nałożonych na państwa członkowskie przez AI Act. Zgodnie z unijnymi przepisami do 2 sierpnia 2026 r. każde państwo członkowskie musi wyznaczyć organy odpowiedzialne za stosowanie i nadzorowanie nowych regulacji dotyczących sztucznej inteligencji.

Czym jest AI Act i kogo obejmują nowe przepisy?

AI Act to unijne rozporządzenie ustanawiające jednolite zasady projektowania, wdrażania i wykorzystywania systemów sztucznej inteligencji na terenie Unii Europejskiej. Regulacja opiera się na podejściu opartym na ryzyku, co oznacza, że zakres obowiązków zależy od rodzaju i przeznaczenia danego systemu AI.

Najbardziej rygorystyczne wymogi dotyczą systemów wysokiego ryzyka, wykorzystywanych m.in. w obszarze zatrudnienia, edukacji, ochrony zdrowia, infrastruktury krytycznej czy usług finansowych.

Przepisy AI Act obejmują nie tylko dostawców systemów sztucznej inteligencji, ale również podmioty wykorzystujące takie rozwiązania w działalności gospodarczej. W praktyce oznacza to, że obowiązki wynikające z nowych regulacji mogą dotyczyć także pracodawców korzystających z narzędzi AI do rekrutacji, oceny pracowników czy zarządzania procesami kadrowymi.

Jaki organ będzie nadzorował sztuczną inteligencję w Polsce?

Ustawa przewiduje utworzenie Komisji Rozwoju i Bezpieczeństwa Sztucznej Inteligencji, która będzie pełnić funkcję krajowego organu nadzoru rynku oraz punktu kontaktowego dla instytucji unijnych.

Do zadań komisji będzie należało m.in. monitorowanie stosowania przepisów AI Act, współpraca z organami unijnymi oraz koordynowanie działań związanych z nadzorem nad systemami sztucznej inteligencji.

Powstanie jednego wyspecjalizowanego organu ma zapewnić spójność interpretacji przepisów oraz ułatwić przedsiębiorcom realizację obowiązków wynikających z unijnej regulacji.

Czym są piaskownice regulacyjne dla systemów AI?

Jednym z najważniejszych rozwiązań przewidzianych w ustawie są tzw. piaskownice regulacyjne. To kontrolowane środowiska umożliwiające testowanie innowacyjnych systemów sztucznej inteligencji pod nadzorem właściwych organów.

Celem piaskownic jest wspieranie rozwoju nowych technologii przy jednoczesnym zapewnieniu zgodności z obowiązującymi przepisami. Rozwiązanie to ma ograniczyć bariery wejścia na rynek i ułatwić przedsiębiorcom bezpieczne wdrażanie systemów AI.

Szczególne preferencje przewidziano dla mikroprzedsiębiorców oraz małych i średnich przedsiębiorców. Ustawa zakłada zwolnienie tych podmiotów z opłat związanych z udziałem w piaskownicach regulacyjnych.

Jak nowe przepisy wpłyną na przedsiębiorców i pracodawców?

Choć ustawa nie wprowadza nowych obowiązków materialnych wykraczających poza AI Act, jej przyjęcie ma istotne znaczenie praktyczne dla przedsiębiorców wykorzystujących rozwiązania oparte na sztucznej inteligencji.

Podmioty stosujące systemy AI powinny już teraz przeanalizować, czy wykorzystywane narzędzia podlegają regulacjom unijnym oraz do jakiej kategorii ryzyka mogą zostać zakwalifikowane.

Szczególną uwagę powinny zwrócić organizacje wykorzystujące sztuczną inteligencję w procesach związanych z zatrudnieniem. Dotyczy to m.in. narzędzi służących do selekcji kandydatów, analizy CV, oceny efektywności pracowników czy podejmowania decyzji wpływających na warunki zatrudnienia.

Przyjęta przez Sejm ustawa stanowi kolejny etap przygotowań do pełnego stosowania AI Act w Polsce. Dla przedsiębiorców oznacza to konieczność monitorowania zmian prawnych oraz stopniowego dostosowywania procesów biznesowych do nowych wymogów dotyczących sztucznej inteligencji.

 

Przygotowała:

Paulina Wojtczuk
Operations & HR Manager