Wyjazd podczas zwolnienia lekarskiego – nowe podejście ZUS i konsekwencje

W 2026 r. zmieniło się podejście do korzystania ze zwolnień lekarskich oraz przesłanek utraty prawa do zasiłku chorobowego. Jednym z najczęściej komentowanych zagadnień jest możliwość wyjazdu w trakcie L4. Wbrew dotychczasowej praktyce, sam fakt wyjazdu, również o charakterze wypoczynkowym, nie oznacza już automatycznie utraty świadczenia.

Kluczowe znaczenie ma obecnie nie miejsce pobytu pracownika, lecz to, czy jego zachowanie pozostaje zgodne z celem zwolnienia lekarskiego, czyli procesem leczenia i powrotu do pracy. Tym samym odchodzi się od bardziej formalnego podejścia na rzecz oceny rzeczywistego sposobu wykorzystywania zwolnienia.

Czy na L4 można wyjechać na wakacje bez utraty zasiłku?

Zmiany nie oznaczają pełnej dowolności. Nadal obowiązuje zasada, że zwolnienie lekarskie powinno być wykorzystywane zgodnie z jego celem.

Wyjazd może być dopuszczalny, jeżeli:

• nie utrudnia leczenia ani rekonwalescencji,
• jest zgodny z zaleceniami lekarza,
• nie wiąże się z aktywnością sprzeczną z charakterem choroby.

Znaczenie ma również treść zwolnienia lekarskiego. W przypadku wskazania „chory powinien leżeć” zakres dopuszczalnych aktywności jest znacznie ograniczony. Przy zwolnieniu „chory może chodzić” możliwości są szersze, jednak nadal podlegają ocenie w kontekście procesu leczenia.

W praktyce oznacza to, że dopuszczalność wyjazdu będzie każdorazowo oceniana indywidualnie. Nawet w podobnych stanach faktycznych rozstrzygnięcia mogą być odmienne, w zależności od charakteru choroby oraz rzeczywistego sposobu spędzania czasu przez pracownika.

Kiedy ZUS może odebrać zasiłek chorobowy?

Nowe przepisy nie zmieniają podstawowych przesłanek utraty prawa do świadczenia, ale je doprecyzowują.

Zasiłek może zostać cofnięty przede wszystkim wtedy, gdy pracownik:

• wykonuje pracę zarobkową w czasie zwolnienia,
• wykorzystuje zwolnienie niezgodnie z jego celem.

Odejście od wcześniejszego podejścia oznacza, że sam wyjazd czy zmiana miejsca pobytu nie jest już wystarczającą podstawą do odebrania świadczenia. Kluczowa staje się ocena konkretnego zachowania pracownika.

W praktyce szczególne znaczenie mogą mieć sytuacje graniczne, jak np. aktywności, które nie są jednoznacznie sprzeczne z leczeniem, ale mogą budzić wątpliwości. Dotyczy to w szczególności wyjazdów zagranicznych, intensywnego wypoczynku czy dłuższych podróży. W takich przypadkach istotne będzie wykazanie, że działania pracownika nie wpływały negatywnie na proces leczenia.

Kontrole ZUS i praktyczne konsekwencje zmian

Zmiany nie oznaczają ograniczenia kontroli, lecz przesunięcie ich punktu ciężkości. ZUS będzie koncentrował się na tym, czy sposób korzystania ze zwolnienia rzeczywiście odpowiada celowi leczenia.

W praktyce oznacza to większe znaczenie okoliczności konkretnej sprawy, w tym również charakteru wyjazdu, aktywności pracownika oraz zaleceń lekarskich. Wyjazd zagraniczny czy aktywny wypoczynek mogą budzić wątpliwości, jeżeli pozostają w sprzeczności ze stanem zdrowia.

Dodatkowo pracownik w trakcie zwolnienia lekarskiego powinien pozostawać dostępny dla ewentualnej kontroli. Utrudnianie jej przeprowadzenia, np. poprzez brak możliwości ustalenia miejsca pobytu, może zostać ocenione negatywnie i wpłynąć na ocenę prawidłowości korzystania ze zwolnienia.

 

Przygotowała:

Paulina Wojtczuk
Operations & HR Manager