Status UKR można stracić już 1 września. Kogo dotyczy obowiązek potwierdzenia tożsamości?

Do 31 sierpnia 2026 r. część osób posiadających status UKR musi potwierdzić swoją tożsamość na podstawie ważnego dokumentu podróży. Obowiązek nie dotyczy jednak wszystkich obywateli Ukrainy korzystających w Polsce z ochrony czasowej. Kluczowe jest to, w jaki sposób ich tożsamość została potwierdzona przy nadawaniu numeru PESEL ze statusem UKR. 

Co istotne, przepisy przewidują konkretną konsekwencję braku działania. Jeżeli dana osoba powinna potwierdzić swoją tożsamość, ale tego nie zrobi, 1 września 2026 r. jej status UKR zostanie zmieniony na status NUE. 

Kto musi zgłosić się do urzędu do 31 sierpnia 2026 roku?

Termin 31 sierpnia 2026 r. odnosi się do osób, którym numer PESEL ze statusem UKR został pierwotnie nadany na podstawie oświadczenia o danych osobowych, tj. bez ustalenia tożsamości na podstawie dokumentu przedstawionego przy nadawaniu numeru PESEL. 

Takie rozwiązanie miało szczególne znaczenie w pierwszym okresie po rozpoczęciu wojny pełnoskalowej w Ukrainie. Wiele osób przekraczało granicę i przyjeżdżało do Polski bez kompletu dokumentów. Przepisy umożliwiały wówczas nadanie numeru PESEL ze statusem UKR także na podstawie oświadczenia cudzoziemca o jego danych osobowych. 

Obecnie ustawodawca wymaga jednak uzupełnienia tych danych, co wynika z wynika z ustawy z 23 stycznia 2026 r. o wygaszeniu rozwiązań wynikających z tzw. specustawy ukraińskiej, która weszła w życie 5 marca 2026 r. Osoba, której dotyczy ten obowiązek, powinna najpóźniej 31 sierpnia 2026 r. udać się do dowolnego organu gminy i potwierdzić swoją tożsamość na podstawie ważnego dokumentu podróży. Taką samą informację przekazują obecnie urzędy wojewódzkie.

Co wydarzy się 1 września, jeżeli cudzoziemiec nie dopełni obowiązku?

Status osoby, która była zobowiązana do potwierdzenia tożsamości, a mimo to nie zrobiła tego do końca 31 sierpnia 2026 r., zostanie zmieniony z UKR na NUE. Jednocześnie osoba ta utraci uprawnienie wynikające z ochrony czasowej.

Nie wiesz, jak nadano Ci PESEL UKR? Nie warto zgadywać

Po kilku latach od przyjazdu do Polski wiele osób może zwyczajnie nie pamiętać, jakie dokumenty przedstawiało przy rejestracji. To szczególnie prawdopodobne w przypadku osób, które uzyskiwały PESEL w pierwszych miesiącach po rozpoczęciu wojny, kiedy formalności były załatwiane w wyjątkowych warunkach i często w ogromnym pośpiechu.

Co zrobić w takiej sytuacji? Najbezpieczniejszym rozwiązaniem jest kontakt z urzędem gminy. Jeżeli cudzoziemiec posiada obecnie ważny paszport, może udać się do urzędu z dokumentem i ustalić, czy w jego przypadku konieczne jest dodatkowe potwierdzenie tożsamości.

Warto zrobić to odpowiednio wcześniej. Odkładanie sprawy na ostatnie dni sierpnia może być ryzykowne, zwłaszcza że wraz ze zbliżającym się terminem zainteresowanie wizytami w urzędach może wzrosnąć.

O obowiązku warto pamiętać również w odniesieniu do małoletnich. Warto odrębnie sprawdzić sposób rejestracji dzieci i upewnić się, że dane nie wymagają uzupełnienia.

Uwaga na zasadę 60 dni

Przepisy przewidują również drugi, odrębny obowiązek, którego nie należy mylić z terminem 31 sierpnia.

Zgodnie z art. 26 ustawy, jeżeli PESEL został nadany na podstawie Karty Polaka, innego dokumentu ze zdjęciem umożliwiającego ustalenie tożsamości lub dokumentu potwierdzającego urodzenie, cudzoziemiec jest obowiązany do potwierdzenia swojej tożsamości w dowolnym organie gminy na podstawie ważnego dokumentu podróży.

To rozróżnienie ma duże znaczenie. W praktyce funkcjonują więc równolegle różne sytuacje: dla jednej osoby kluczową datą będzie 31 sierpnia 2026 r., natomiast dla innej termin należy liczyć indywidualnie, tj.  60 dni od dnia wydania nowego paszportu.

 

Przygotowała:

Martyna Dobrowolska

Prawnik