ZUS publikuje nowe dane o absencji chorobowej. Zdrowie psychiczne coraz większym wyzwaniem rynku pracy

Najnowszy raport Zakładu Ubezpieczeń Społecznych dotyczący absencji chorobowej pokazuje, że Polacy coraz częściej korzystają ze zwolnień lekarskich. W 2025 r. wystawiono 27,5 mln zaświadczeń lekarskich o czasowej niezdolności do pracy, które przełożyły się na 290,5 mln dni absencji chorobowej. To więcej niż rok wcześniej i jednocześnie kontynuacja obserwowanego od kilku lat trendu wzrostowego.

Rosnąca liczba zwolnień lekarskich wpływa nie tylko na funkcjonowanie systemu ubezpieczeń społecznych, ale również na organizację pracy po stronie pracodawców. Coraz częściej absencja chorobowa staje się jednym z istotnych wyzwań kadrowych, wymagających odpowiedniego planowania zastępstw oraz zarządzania dostępnością pracowników.

Na jakie choroby najczęściej wystawiane są zwolnienia lekarskie?

Najwięcej dni absencji chorobowej w 2025 r. było związanych z chorobami układu mięśniowo-szkieletowego i tkanki łącznej. Ta grupa schorzeń odpowiadała za ponad 42 mln dni nieobecności w pracy. Na drugim miejscu znalazły się zaburzenia psychiczne i zaburzenia zachowania, które wygenerowały ponad 34 mln dni absencji. Kolejne miejsca zajęły choroby układu oddechowego, urazy i zatrucia oraz niezdolność do pracy związana z ciążą i porodem.

Dane te pokazują również, że największe obciążenie dla rynku pracy powodują obecnie schorzenia przewlekłe, często wymagające długotrwałego leczenia oraz rehabilitacji. 

Zaburzenia psychiczne coraz częstszą przyczyną niezdolności do pracy

Z danych ZUS wynika, że w 2025 r. z tytułu zaburzeń psychicznych i zaburzeń zachowania wystawiono około 1,8 mln zwolnień lekarskich obejmujących ponad 34 mln dni absencji. W porównaniu z rokiem poprzednim oznacza to kolejny wyraźny wzrost, a w perspektywie kilku ostatnich lat dynamika zmian jest jeszcze bardziej widoczna.

Eksperci wskazują, że wpływ na ten trend mają zarówno czynniki społeczne, jak i zawodowe. Coraz częściej zwraca się uwagę na skutki długotrwałego stresu, przeciążenia obowiązkami, wypalenia zawodowego czy trudności związanych z utrzymaniem równowagi pomiędzy życiem zawodowym a prywatnym. Znaczenie ma również większa świadomość społeczna dotycząca zdrowia psychicznego oraz łatwiejszy dostęp do specjalistycznej pomocy.

Rosnąca liczba zwolnień związanych z problemami psychicznymi pokazuje również zmianę podejścia do leczenia tego rodzaju schorzeń. Coraz więcej osób decyduje się na podjęcie terapii i korzystanie z przysługujących im uprawnień w okresie czasowej niezdolności do pracy, zamiast kontynuować wykonywanie obowiązków zawodowych pomimo pogarszającego się stanu zdrowia.

Co mogą oznaczać te dane dla rynku pracy w 2026 r.?

Rosnąca liczba zwolnień lekarskich, w szczególności związanych ze zdrowiem psychicznym, może wpływać nie tylko na organizację pracy w przedsiębiorstwach, ale również na kierunek przyszłych zmian w obszarze prawa pracy i ubezpieczeń społecznych. Coraz częściej zwraca się uwagę na potrzebę wzmacniania działań profilaktycznych oraz ograniczania czynników, które mogą prowadzić do długotrwałej niezdolności do pracy.

Dla pracodawców oznacza to konieczność szerszego spojrzenia na przyczyny absencji. W praktyce większego znaczenia nabierają działania związane z dobrostanem pracowników, przeciwdziałaniem wypaleniu zawodowemu oraz odpowiednią organizacją pracy. Rosnąca liczba zwolnień z powodów psychicznych pokazuje, że problemy zdrowotne pracowników coraz częściej wynikają nie tylko z chorób somatycznych, ale również z przewlekłego stresu, przeciążenia obowiązkami czy trudności w zachowaniu równowagi między życiem zawodowym a prywatnym.

Jednocześnie wzrost absencji chorobowej stanowi wyzwanie organizacyjne dla firm. Dłuższe nieobecności pracowników oznaczają konieczność zapewnienia zastępstw, reorganizacji pracy zespołów oraz odpowiedniego planowania zasobów kadrowych. Dotyczy to zwłaszcza przypadków związanych ze zdrowiem psychicznym, które często wiążą się z dłuższym okresem leczenia i rekonwalescencji niż wiele innych schorzeń.

Przygotowała:

Paulina Wojtczuk
Operations & HR Manager