Cudzoziemcy wykonujący funkcje religijne z nowymi ograniczeniami. Projekt zakłada 10-letni staż związku wyznaniowego

Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej przygotowało projekt rozporządzenia ograniczającego możliwość wykonywania pracy przez cudzoziemców bez zezwolenia na pracę lub oświadczenia o powierzeniu pracy na podstawie pełnienia funkcji religijnych. Projekt zakłada m.in. wymóg co najmniej 10-letniego okresu funkcjonowania zarejestrowanego związku wyznaniowego oraz zawężenie przypadków, w których skierowanie cudzoziemca do innego podmiotu będzie uprawniało do skorzystania ze zwolnienia.

Dlaczego konieczne są zmiany?

Obecnie obowiązujące rozporządzenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z 20 listopada 2025 r. przewiduje zwolnienie z obowiązku uzyskania zezwolenia na pracę lub złożenia oświadczenia o powierzeniu pracy cudzoziemcowi m.in. w przypadku osób wykonujących pracę w związku z pełnioną funkcją religijną.

Zwolnienie obejmuje pracę wykonywaną w kościele lub innym związku wyznaniowym, jego osobie prawnej lub jednostce organizacyjnej, a także w innym podmiocie na podstawie skierowania przez właściwy organ lub osobę prawną związku wyznaniowego. Obejmuje również pracę w krajowej organizacji międzykościelnej posiadającej osobowość prawną.

Jak wskazano w uzasadnieniu projektu, Straż Graniczna podczas kontroli identyfikowała przypadki, w których istniało uzasadnione podejrzenie wykonywania pracy pod pozorem działalności religijnej, posługi zakonnej lub działalności misyjnej. Podmioty powierzające pracę w takich przypadkach były głównie organizacjami działającymi krócej niż 10 lat.

Ministerstwo wskazuje, że przepisy były wykorzystywane do powierzania cudzoziemcom pracy w podmiotach niezwiązanych z działalnością religijną, mimo formalnego powoływania się na pełnienie funkcji religijnych.

Związek wyznaniowy będzie musiał działać co najmniej 10 lat

Najważniejsza zmiana dotyczy warunków, jakie musi spełniać kościół lub inny związek wyznaniowy, aby cudzoziemiec mógł skorzystać ze zwolnienia z obowiązku uzyskania zezwolenia na pracę lub złożenia oświadczenia.

W przypadku związków wyznaniowych działających na podstawie wpisu do rejestru kościołów i innych związków wyznaniowych wymagane będzie, aby wpis pozostawał w mocy przez co najmniej 10 lat przed dniem powierzenia pracy cudzoziemcowi.

Ograniczenie nie obejmie kościołów i związków wyznaniowych, których status jest uregulowany umową międzynarodową lub ustawą. W ich przypadku projekt nie wprowadza dodatkowego wymogu 10-letniego okresu rejestracji.

Jak wyjaśnia resort, celem zmiany jest ograniczenie możliwości korzystania ze zwolnienia przez nowo powstałe podmioty, które mogły być tworzone w celu obchodzenia przepisów dotyczących zatrudniania cudzoziemców.

W przypadku podmiotów niespełniających nowych warunków konieczne będzie uzyskanie odpowiedniej podstawy legalnego zatrudnienia, w szczególności zezwolenia na pracę lub skorzystanie z uproszczonej procedury oświadczenia o powierzeniu pracy cudzoziemcowi.

Skierowanie do innego podmiotu tylko w określonych celach

Projekt przewiduje również doprecyzowanie zasad korzystania ze zwolnienia w przypadku skierowania cudzoziemca przez właściwy organ lub osobę prawną kościoła lub związku wyznaniowego do pracy w innym podmiocie.

Po zmianach zwolnienie będzie obejmowało takie skierowanie wyłącznie wtedy, gdy celem pracy będzie:

• kształcenie duchownych;
• wytwarzanie przedmiotów przeznaczonych do celów kultu i praktyk religijnych;
• prowadzenie działalności oświatowo-wychowawczej;
• prowadzenie działalności charytatywno-opiekuńczej.

Oznacza to, że samo skierowanie przez związek wyznaniowy nie będzie już wystarczającą podstawą do skorzystania ze zwolnienia w każdym przypadku. Konieczne będzie również spełnienie warunków dotyczących celu wykonywanej pracy.

W uzasadnieniu podkreślono, że zwolnienie powinno dotyczyć pracy bezpośrednio związanej z działalnością religijną, a nie dowolnej pracy wykonywanej przez cudzoziemca skierowanego przez związek wyznaniowy.

Co z cudzoziemcami, którzy już pracują?

Projekt zawiera przepis przejściowy, zgodnie z którym cudzoziemcy wykonujący pracę na dotychczasowych zasadach będą mogli ją kontynuować także po wejściu w życie nowych przepisów.

Oznacza to, że projekt nie przewiduje automatycznego zakończenia pracy przez osoby korzystające obecnie ze zwolnienia. Przepis przejściowy ma umożliwić kontynuowanie pracy na podstawie dotychczasowych zasad.

Zgodnie z projektem nowe przepisy mają wejść w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia rozporządzenia w Dzienniku Ustaw. Do tego czasu przedstawione rozwiązania pozostają propozycją legislacyjną i mogą ulec zmianie w toku dalszych prac.

 

Przygotowała:

Maria Stempel
Prawnik imigracyjny