B2B w branży IT. GIP wskazuje, kiedy taka współpraca jest dopuszczalna

Główny Inspektor Pracy wydał kolejną korzystną interpretację dotyczącą wyboru cywilnoprawnej podstawy współpracy. Tym razem sprawa dotyczyła programisty prowadzącego działalność gospodarczą, który miał odpowiadać za zaprojektowanie, stworzenie i wdrożenie specjalistycznego systemu informatycznego.

GIP uznał, że przedstawiony model nie stanowi stosunku pracy. Rozstrzygnięcie pokazuje jednocześnie, że występowanie pojedynczych elementów kojarzonych z zatrudnieniem pracowniczym nie przesądza jeszcze o konieczności zawarcia umowy o pracę. Decydujące znaczenie ma całokształt zasad współpracy.

Umowa B2B z programistą

Przedsiębiorca planował zawarcie umowy o świadczenie usług z osobą prowadzącą działalność gospodarczą i posiadającą doświadczenie w projektowaniu oraz wdrażaniu systemów informatycznych.

Współpraca miała trwać około ośmiu miesięcy i obejmować stworzenie oraz uruchomienie określonego systemu. Prace zostały podzielone na etapy odpowiadające poszczególnym funkcjonalnościom.

Wnioskodawca miał określać oczekiwany rezultat, natomiast wykonawcy pozostawiono wybór sposobu jego osiągnięcia. Programista miał samodzielnie decydować m.in. o metodach programowania, rozwiązywaniu problemów technicznych oraz organizacji prac. Nie przewidziano również obowiązku wykonywania usług codziennie ani z góry określonych godzinach. Praca mogła być świadczona zarówno w siedzibie przedsiębiorcy, jak i poza nią. Wykonawca miał także realną możliwość korzystania z pomocy innych osób przy realizacji projektu.

Samodzielność wykonawcy przemawiała za umową cywilnoprawną

GIP zwrócił szczególną uwagę na brak podporządkowania charakterystycznego dla stosunku pracy.

Wykonawca zachowywał swobodę w zakresie sposobu osiągania uzgodnionych rezultatów, a kierownik projektu miał wskazywać oczekiwany efekt oraz ewentualne błędy wymagające poprawy, nie zaś wydawać wiążące polecenia dotyczące technicznego sposobu wykonywania zadań.

Znaczenie miała także swoboda dotycząca czasu i miejsca świadczenia usług. Brak sztywnych godzin oraz możliwość wyboru miejsca wykonywania pracy przemawiały przeciwko uznaniu, że programista pozostaje w podporządkowaniu pracowniczym.

Istotna okazała się również możliwość posłużenia się innymi osobami. GIP zaznaczył przy tym, że nie wystarczy samo wpisanie takiego postanowienia do umowy, a wykonawca musi mieć rzeczywistą możliwość skorzystania z zastępstwa.

Sprzęt od firmy nie oznacza automatycznie stosunku pracy

Interpretacja jest istotna również dlatego, że w analizowanym modelu występowały elementy, które mogą kojarzyć się z zatrudnieniem pracowniczym. Przedsiębiorca miał przykładowo zapewnić programiście komputer oraz licencje niezbędne do realizacji projektu. 

GIP uznał jednak, że okoliczność ta sama w sobie nie przesądza o istnieniu stosunku pracy. Większe znaczenie miało to, że projekt był podzielony na etapy, a wynagrodzenie co do zasady pozostawało powiązane z osiągnięciem konkretnych rezultatów.

Organ podkreślił, że przy kwalifikacji umowy trzeba brać pod uwagę cały zespół cech danej relacji i ustalić, które z nich mają charakter przeważający. W przedstawionym modelu dominowały elementy właściwe dla współpracy cywilnoprawnej.

Podobne podejście widać w kolejnej interpretacji dotyczącej świadczenia usług przez radcę prawnego. GIP zaakceptował cywilnoprawny model współpracy mimo tego, że przewidywał on m.in. osobiste świadczenie usług, udostępnienie komputera oraz 18 płatnych dni przerwy w roku. Elementy te nie zostały uznane za przeważające wobec braku podporządkowania, swobody co do miejsca i czasu wykonywania usług oraz rozliczania z rezultatów.

GIP ocenia całokształt współpracy, a nie pojedyncze elementy

Najnowsze interpretacje są istotną wskazówką dla przedsiębiorców korzystających z B2B i innych umów cywilnoprawnych. Pokazują, że sama obecność cechy występującej również w stosunku pracy nie oznacza automatycznie, że cała relacja powinna zostać zakwalifikowana jako zatrudnienie pracownicze.

Kluczowe pozostają przede wszystkim rzeczywista samodzielność wykonawcy, brak bieżącego kierownictwa, swoboda co do sposobu realizacji obowiązków oraz w zależności od charakteru współpracy tzn. czasu i miejsca ich wykonywania. Znaczenie może mieć także ponoszenie ryzyka przez wykonawcę czy rozliczanie za rezultaty.

Korzystnej interpretacji nie należy jednak traktować jako generalnej zgody na stosowanie B2B w całej branży IT. Interpretacja chroni wnioskodawcę w odniesieniu do konkretnego modelu przedstawionego GIP. Jeżeli rzeczywisty sposób współpracy będzie odbiegał od opisanego we wniosku, PIP nadal może ocenić jego charakter podczas kontroli.

Dla przedsiębiorców najważniejszym wnioskiem pozostaje więc zgodność pomiędzy treścią kontraktu a jego faktycznym wykonywaniem. To rzeczywiste warunki współpracy, a nie sama nazwa zawartej umowy, przesądzają o tym, czy mamy do czynienia ze stosunkiem pracy.

 

Przygotowała:

Paulina Wojtczuk
Operations & HR Manager