Koniec szybkiej ścieżki dla zawodów deficytowych? Ministerstwo zawiesza prace nad projektem

Przedsiębiorcy od miesięcy czekali na rozwiązanie, które miało choć częściowo odblokować coraz bardziej przeciążony system legalizacji pracy cudzoziemców. Wszystko wskazuje jednak na to, że na razie się go nie doczekają, ponieważ Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej wstrzymało prace nad projektem utworzenia wykazu zawodów deficytowych, dla których przewidziano uproszczoną ścieżkę uzyskiwania zezwoleń na pracę. 

Ponad 300 zawodów miało trafić na listę

Projekt zakładał stworzenie ogólnopolskiego wykazu zawodów deficytowych, w których występują trwałe problemy z pozyskaniem pracowników na krajowym rynku pracy. Dla pracodawców oznaczałoby to możliwość korzystania z uproszczonych procedur zatrudniania cudzoziemców.

Na liście znajdowały się m.in. zawody medyczne (lekarze wielu specjalizacji, pielęgniarki, położne), specjaliści IT (programiści, administratorzy systemów), pracownicy rzemieślniczy (dekarze, hydraulicy), inżynierowie różnych specjalności, kierowcy autobusów i motorniczowie tramwajów oraz lektorzy języków obcych i asystenci nauczycieli.

W praktyce miał to być instrument pozwalający szybciej reagować na rzeczywiste potrzeby rynku pracy i kierować migrację zarobkową tam, gdzie jest ona faktycznie potrzebna.

Konsekwencje decyzji

Obecnie jednym z największych problemów systemu legalizacji pracy cudzoziemców pozostaje czas oczekiwania na rozstrzygnięcie spraw. Mimo elektronizacji postępowań i licznych zmian procedury nadal w wielu województwach trwają znacznie dłużej, niż oczekiwaliby pracodawcy. Firmy coraz częściej sygnalizują, że nawet znalezienie odpowiedniego kandydata nie gwarantuje szybkiego rozpoczęcia współpracy. Wykaz zawodów deficytowych miał być jednym z narzędzi pozwalających skrócić ten proces.

Co zostaje przedsiębiorcom? Na razie tylko dwa „fast tracki”

Choć wykaz zawodów deficytowych prawdopodobnie nie zostanie wprowadzony w najbliższym czasie, w polskim systemie nadal funkcjonują dwa rozwiązania umożliwiające szybsze procedowanie spraw dotyczących zatrudnienia cudzoziemców.

1. Wykaz przedsiębiorców realizujących strategiczne inwestycje

Pierwszym rozwiązaniem jest możliwość uzyskania priorytetowego rozpatrywania spraw przez przedsiębiorców realizujących inwestycje uznane za strategiczne. Mechanizm ten pozwala na szybsze procedowanie spraw związanych zarówno z zezwoleniami na pracę, jak i wizami dla cudzoziemców.

Warto jednak podkreślić, że również ten obszar czekają zmiany. Z opublikowanych założeń projektu nowelizacji ustawy o warunkach dopuszczalności powierzania pracy cudzoziemcom wynika, że ustawodawca zamierza znacząco ograniczyć dostęp do tego przywileju. Obecnie (zdaniem resortu) z rozwiązania korzysta zbyt szeroka grupa podmiotów, obejmująca również inwestycje o znaczeniu wyłącznie lokalnym.

Projekt przewiduje wprowadzenie dodatkowego kryterium wartości inwestycji realizowanych w ramach Polskiej Strefy Inwestycji. Próg ma wynosić 100 mln zł deklarowanej wartości inwestycji. Według szacunków ministerstwa doprowadzi to do ograniczenia liczby podmiotów znajdujących się w wykazie z około 2400 do około 400.

Oznacza to, że dostęp do tej ścieżki będzie znacznie bardziej selektywny niż obecnie.

2. Kolejne zezwolenie na tych samych warunkach

Drugim rozwiązaniem pozwalającym na szybsze procedowanie jest procedura dotycząca wydania kolejnego zezwolenia na pracę dla tego samego cudzoziemca na niezmienionych warunkach zatrudnienia. Rozwiązanie to ma znaczenie dla przedsiębiorców kontynuujących współpracę z już zatrudnionymi pracownikami zagranicznymi. W takich przypadkach ustawodawca przewidział uproszczenia mające ograniczyć formalności i przyspieszyć rozpatrywanie wniosków.

Choć mechanizm ten nie rozwiązuje problemu pozyskiwania nowych pracowników z zagranicy, pozostaje jednym z niewielu realnych instrumentów pozwalających na skrócenie czasu trwania procedur administracyjnych.

Co dalej z projektem? 

Na obecnym etapie nie można przesądzić, czy projekt wykazu zawodów deficytowych został definitywnie porzucony, czy jedynie odłożony w czasie. Sygnały płynące z Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej wskazują jednak, że nie jest on obecnie priorytetem legislacyjnym.

 

Przygotowała:

Martyna Dobrowolska
Asystentka Prawna