Pełne wdrożenie systemu Entry/Exit w Polsce

W jednym z naszych wcześniejszych artykułów – „EES na granicach Schengen: między pełnym wdrożeniem a mechanizmami elastycznymi” – zwracaliśmy uwagę na stopniowy i niejednolity charakter wdrażania systemu Entry/Exit (EES) w państwach członkowskich. Podkreślaliśmy też, że pełne uruchomienie systemu zależy nie tylko od przepisów, ale również od tego, czy poszczególne państwa są technicznie i organizacyjnie gotowe.

Dziś można już mówić o istotnym kroku naprzód – Polska ogłosiła pełne uruchomienie systemu EES na wszystkich przejściach granicznych.

Od fazy przejściowej do pełnej operacyjności

Zgodnie z komunikatem Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 10 kwietnia 2026 r., system Entry/Exit funkcjonuje obecnie na wszystkich przejściach granicznych w Polsce. Oznacza to zakończenie etapu wdrożeniowego i przejście do fazy pełnej operacyjności.

W praktyce oznacza to, że dane dotyczące wjazdów i wyjazdów obywateli państw trzecich są rejestrowane w sposób zautomatyzowany, w tym z wykorzystaniem danych biometrycznych. System zastępuje dotychczasowe ręczne stemplowanie dokumentów podróży, zwiększając precyzję oraz efektywność kontroli granicznej.

Znaczenie dla bezpieczeństwa i migracji

Pełne wdrożenie EES w Polsce wpisuje się w szerszy trend wzmacniania kontroli granic zewnętrznych Unii Europejskiej. System umożliwia m.in.:

• dokładne monitorowanie długości pobytu cudzoziemców w strefie Schengen,
• identyfikowanie przypadków przekroczenia dozwolonego czasu pobytu,
• ograniczanie nadużyć związanych z wielokrotnym przekraczaniem granicy,
• usprawnienie pracy służb granicznych.

W kontekście wcześniejszych rozważań dotyczących „mechanizmów elastycznych”, Polska należy obecnie do grupy państw, które osiągnęły pełną gotowość operacyjną, co może mieć znaczenie także dla ujednolicania praktyki w innych krajach członkowskich.

Praktyczne konsekwencje dla podróżnych i biznesu

Dla podróżnych spoza UE oznacza to konieczność uwzględnienia nowych procedur – w szczególności pobierania danych biometrycznych przy pierwszym wjeździe oraz potencjalnie dłuższego czasu kontroli granicznej w okresie adaptacyjnym.

Z perspektywy biznesu, zwłaszcza podmiotów zatrudniających cudzoziemców lub operujących w modelu mobilności międzynarodowej, kluczowe staje się jeszcze dokładniejsze monitorowanie legalności pobytu pracowników.

W praktyce rodzi to istotne wyzwanie dla pracodawców, którzy nie mają bezpośredniego dostępu do systemu Entry/Exit ani do oficjalnych danych dotyczących rzeczywistej daty wjazdu cudzoziemca na terytorium Schengen. Oznacza to konieczność opierania się na pośrednich źródłach informacji, takich jak oświadczenia pracownika, kopie dokumentów podróży (np. bilety lotnicze, karty pokładowe) czy stemple w paszporcie – o ile zostały jeszcze naniesione w okresie przejściowym. W konsekwencji pracodawca nie dysponuje jednolitym i urzędowym potwierdzeniem początku biegu dopuszczalnego okresu pobytu, co utrudnia rzetelną weryfikację legalności zatrudnienia w czasie rzeczywistym. Wymaga to wdrożenia bardziej ostrożnych procedur compliance, regularnej aktualizacji danych dotyczących mobilności pracowników oraz przyjęcia założenia, że odpowiedzialność za prawidłowe udokumentowanie okresów pobytu w dużej mierze spoczywa na samym cudzoziemcu.

Technologia kontra „nowa tożsamość”

W praktyce służb granicznych coraz wyraźniej widać, że zmiana danych osobowych, np. nazwiska – nie oznacza już możliwości „nowego startu”.

Nowoczesne systemy, oparte na danych biometrycznych, pozwalają zidentyfikować tę samą osobę niezależnie od używanych danych osobowych. W wielu przypadkach to właśnie na podstawie danych biometrycznych dochodzi do identyfikacji i powiązania różnych informacji dotyczących jednej osoby.

To pokazuje, że rozwój takich rozwiązań jak EES nie tylko usprawnia kontrolę granic, ale też ogranicza możliwość „ukrycia się” za zmianą danych i oddzielenia się od wcześniejszej historii.

Jakie będą kolejne kroki?

Pełne wdrożenie EES to ważny etap, ale nie koniec procesu. Kluczowe pozostaje dalsze ujednolicanie stosowania systemu we wszystkich państwach stosujących system EES w ramach przestrzeni Schengen oraz jego integracja z kolejnymi narzędziami cyfrowymi, takimi jak ETIAS.

Z perspektywy praktyki prawnej oznacza to konieczność stałego monitorowania zmian i dostosowywania strategii compliance w obszarze migracji i mobilności międzynarodowej.

 

Przygotowała:

Maria Stempel
Prawnik imigracyjny