Niskie temperatury w pracy – obowiązki pracodawcy i prawa pracownika

Styczeń i początek lutego 2026 r. przyniosły w wielu regionach Polski warunki, które realnie utrudniają organizację pracy. IMGW informował o spadkach temperatury nawet do –25°C. W takich warunkach ryzyko wychłodzenia, spadku koncentracji i wypadków rośnie, a obowiązki pracodawcy w zakresie BHP przestają być “teoretyczne”, a stają się praktycznym testem organizacji pracy. Państwowa Inspekcja Pracy przypomina, że wyziębienie pracownika może stanowić bezpośrednie zagrożenie dla życia i zdrowia, a zapewnienie bezpiecznych warunków pracy jest obowiązkiem niezależnym od pory roku.

Minimalna temperatura w miejscu pracy

Zgodnie ze stanowiskiem PIP i przepisami BHP temperatura powinna być dostosowana do rodzaju wykonywanych czynności, jednak nie może spaść poniżej 14°C, chyba że względy technologiczne na to nie pozwalają (np. praca w chłodni). Jednocześnie w pomieszczeniach biurowych oraz tam, gdzie wykonywana jest lekka praca fizyczna, należy zapewnić co najmniej 18°C. W praktyce oznacza to konieczność bieżącego monitorowania temperatury (zwłaszcza w starszych budynkach, halach, magazynach i lokalach usługowych) oraz reagowania, gdy ogrzewanie jest niewystarczające. Problemem bywają także “strefy chłodu”, np. stanowiska przy bramach, rampach czy w pobliżu często otwieranych wejść, które powinny być uwzględnione w ocenie ryzyka i w organizacji pracy.

Praca na mrozie – odzież, ogrzewalnia i ograniczanie ekspozycji

Jeżeli praca jest wykonywana na otwartej przestrzeni, w nieogrzewanych pomieszczeniach lub w warunkach mikroklimatu zimnego, pracodawca powinien zapewnić środki ochrony adekwatne do zagrożeń. PIP wskazuje wprost na konieczność stosowania odzieży ciepłochronnej oraz organizacji pracy w sposób ograniczający narażenie pracowników na niską temperaturę (np. rotacja, dodatkowe przerwy, a w uzasadnionych przypadkach skrócenie czasu ekspozycji bez obniżania wynagrodzenia). Istotnym obowiązkiem jest również zapewnienie miejsca, w którym pracownicy mogą się ogrzać lub zmienić odzież, a temperatura w takim pomieszczeniu nie powinna być niższa niż 16°C. To właśnie te elementy (realna możliwość ogrzania się i rozsądna organizacja pracy) najczęściej decydują o tym, czy praca w warunkach mrozu jest wykonywana bezpiecznie.

Kiedy są obowiązkowe gorące napoje i posiłki?

W okresie zimowym, szczególnie przy pracy na zewnątrz, kluczowe znaczenie mają świadczenia profilaktyczne. PIP wyjaśnia, że ciepłe napoje należy zapewnić pracownikom wykonującym prace na otwartej przestrzeni przy temperaturze otoczenia poniżej 10°C oraz w warunkach mikroklimatu zimnego. Posiłki profilaktyczne przysługują m.in. przy pracach związanych ze znacznym wysiłkiem fizycznym wykonywanych na zewnątrz w okresie zimowym rozumianym jako czas od 1 listopada do 31 marca, przy spełnieniu progów wydatku energetycznego wskazanych w przepisach i materiałach PIP. W praktyce warto pamiętać, że są to obowiązki “twarde” i nie zależą od uznania pracodawcy i powinny być wdrożone tam, gdzie spełnione są przesłanki.

Powstrzymanie się od pracy w warunkach zagrażających zdrowiu i ryzyko kontroli PIP

Przy skrajnie niskich temperaturach granica między “trudnymi warunkami” a “warunkami niebezpiecznymi” może zostać przekroczona szybciej, niż zakłada organizacja pracy. W takich sytuacjach pracownik ma prawo powstrzymać się od wykonywania pracy, jeżeli warunki nie odpowiadają przepisom BHP i stwarzają bezpośrednie zagrożenie dla zdrowia lub życia, z obowiązkiem niezwłocznego poinformowania przełożonego. Za czas powstrzymania się od pracy zachowuje prawo do wynagrodzenia. 

Z perspektywy pracodawcy oznacza to konieczność przygotowania procedury reagowania: kto podejmuje decyzję o wstrzymaniu prac na zewnątrz, jak dokumentowana jest temperatura/warunki, jak organizowane są przerwy i ogrzewalnia, jak zapewniane są napoje i (jeśli wymagane) posiłki. PIP wprost komunikuje, że w okresie mrozów kontroluje przede wszystkim spełnienie minimalnych wymogów temperaturowych oraz zapewnienie świadczeń profilaktycznych.

W praktyce rekomendujemy, aby w czasie utrzymujących się mrozów pracodawcy weryfikowali temperaturę w kluczowych strefach pracy (nie tylko “w biurze”), dostępność ogrzewalni, zasady przerw/rotacji, wyposażenie w odzież ciepłochronną oraz spełnienie przesłanek do napojów i posiłków profilaktycznych. Taka kontrola minimalizuje ryzyko naruszeń, ale przede wszystkim ogranicza ryzyko zdarzeń wypadkowych i konsekwencji odpowiedzialności po stronie pracodawcy.

Przygotowała:

Paulina Wojtczuk
Operations & HR Manager