Zawody deficytowe na nowych zasadach – projekt rozporządzenia MRPiPS i jego znaczenie dla rynku pracy oraz pracodawców

Polski rynek pracy od kilku lat funkcjonuje w warunkach narastających niedoborów kadrowych w określonych sektorach gospodarki. Odpowiedzią na te trudności ma być m.in. projekt rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej w sprawie wykazu określającego grupy zawodów, w których występują niedobory kadrowe, który został wpisany do wykazu prac legislacyjnych MRPiPS pod poz. 92. O zapowiedzi projektu pisaliśmy tutaj.

Projekt ten stanowi wykonanie delegacji ustawowej zawartej w art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 20 marca 2025 r. o warunkach dopuszczalności powierzania pracy cudzoziemcom na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Zgodnie z tym przepisem minister właściwy do spraw pracy – w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw gospodarki oraz ministrem właściwym do spraw wewnętrznych – może określić w drodze rozporządzenia wykaz grup zawodów, w których na terytorium RP występują niedobory kadrowe. 

Priorytetowa ścieżka dla “zawodów deficytowych”

Kluczowym celem projektowanego rozporządzenia jest usprawnienie procedur związanych z wydawaniem zezwoleń na pracę oraz wiz dla cudzoziemców, którzy mają wykonywać pracę w zawodach uznanych za deficytowe. Wprowadzenie jednolitego, ogólnokrajowego wykazu zawodów deficytowych umożliwi wojewodom rozpatrywanie wniosków o wydanie zezwoleń na pracę zgodnie z pierwszeństwem określonym w art. 27 ustawy, a więc w tzw. ścieżce priorytetowej.

Cudzoziemcy, którzy zadeklarują wykonywanie pracy w zawodzie objętym wykazem, będą mogli liczyć na priorytetowe traktowanie swoich spraw. W praktyce oznacza to skrócenie czasu oczekiwania na decyzję.

Dobór zawodów ujętych w projekcie

Jak wynika z uzasadnienia projektu, wykaz zawodów deficytowych nie ma charakteru arbitralnego. Został on opracowany w oparciu o szereg obiektywnych danych i analiz, w tym przede wszystkim:

• Barometr zawodów w prognozie na 2026 r.,
• liczbę bezrobotnych zarejestrowanych w I półroczu 2025 r.,
• liczbę dokumentów legalizujących pracę cudzoziemców wydanych w I półroczu 2025 r.

Takie podejście należy ocenić pozytywnie – projektodawca odwołuje się do realnych wskaźników rynkowych, a nie wyłącznie do doraźnych postulatów poszczególnych branż. Jednocześnie już na tym etapie podkreślono, że wykaz ma charakter otwarty na modyfikacje i będzie podlegał dalszej weryfikacji.

Konsultacje społeczne

Projekt rozporządzenia został skierowany do uzgodnień wewnętrznych, a następnie – zgodnie z zapowiedziami – w styczniu trafi do konsultacji społecznych. Co szczególnie istotne, projektodawca wprost deklaruje gotowość do dialogu z organizacjami pracodawców i innymi interesariuszami rynku pracy. To właśnie na etapie konsultacji możliwe będzie zgłaszanie propozycji uzupełnienia wykazu, korekty istniejących zapisów czy też przedstawienie argumentów przemawiających za objęciem określonych zawodów statusem deficytowych.

Podsumowanie

Zgodnie z zapowiedziami, wejście w życie Rozporządzenia Ministra Rodziny Pracy i Polityki Społecznej w sprawie wykazu określającego grupy zawodów, w których występują niedobory kadrowe, planowane jest na II kwartał 2026 r.

Przygotowała:

Martyna Dobrowolska
Asystentka Prawna